“అశౌచం” (సూతకం, మైల, పురుడు) అంటే ఇంట్లో జననం లేదా మరణం జరిగినప్పుడు కుటుంబ సభ్యులు కొన్ని రోజుల పాటు దేవకార్యాలకు దూరంగా ఉండే కాలం. ఇది అపవిత్రత అనే అవమానం కాదు – దుఃఖంలో, ఆనందంలో కుటుంబం కలిసి ఉండి, ఆ సంఘటనకే సమయం ఇవ్వాలన్న శాస్త్ర నియమం. “ఆశౌచ సారం”, ధర్మసింధు వంటి గ్రంథాలు దీనిని వివరిస్తాయి.
మరణాశౌచం – బంధుత్వాన్ని బట్టి దినములు
| బంధుత్వం | అశౌచ కాలం |
|---|---|
| సపిండులు – తండ్రి వైపు ఏడు తరాల లోపు దాయాదులు (కొడుకులు, సోదరులు, పెదనాన్న/చిన్నాన్న కుటుంబాలు మొదలైనవారు); పెళ్ళి కాని కూతురు | 10 రోజులు; 11వ రోజు శుద్ధి, 12వ రోజు సపిండీకరణం తరువాత దేవకార్యాలు |
| సమానోదకులు – 8వ నుండి 14వ తరం వరకు దాయాదులు | 3 రోజులు |
| వివాహమైన కూతురికి తల్లిదండ్రుల మరణం; తల్లిదండ్రులకు వివాహమైన కూతురి మరణం | 3 రోజులు |
| అల్లుడికి అత్తమామల మరణం; తల్లి వైపు తాత, అమ్మమ్మ | 3 రోజులు (కొన్ని సంప్రదాయాల్లో ఒకటిన్నర రోజు “పక్షిణి”) |
| మేనమామ, తల్లి వైపు ఇతర బంధువులు; గురువు, ఆచార్యుడు | ఒకటిన్నర నుండి 3 రోజులు కుటుంబ ఆచారం ప్రకారం |
| దూరపు బంధువులు, స్నేహితులు; దహనానికి వెళ్ళి వచ్చినవారు | తలస్నానం చేసి యజ్ఞోపవీతం మార్చుకుంటే చాలు (స్నాన శుద్ధి) |
జననాశౌచం (పురుడు)
- తల్లిదండ్రులకు, సపిండులకు 10 రోజులు; 11వ రోజు పుణ్యాహవాచనంతో శుద్ధి, తరువాత నామకరణం.
- సమానోదకులకు 3 రోజులు; వివాహమైన కూతురికి పుట్టింట్లో జననం జరిగితే 1 రోజు.
- తల్లి గుడికి, శుభకార్యాలకు సాధారణంగా 40 రోజుల తరువాతే వెళ్తారు (కుటుంబ ఆచారం ప్రకారం).
- జననాశౌచంలో జాతకర్మ, దానాలు చేయవచ్చు అవి నిషేధం కాదు.
ముఖ్య నియమాలు
- రోజుల లెక్క మరణం/జననం జరిగిన రోజు నుండే దహనం ఆలస్యమైనప్పటికీ ఇదే నియమం.
- ఒక అశౌచం జరుగుతుండగా మరొకటి వస్తే, అది మొదటిదానితో పాటే ముగుస్తుంది (పదవ రోజు రాత్రి వస్తే రెండు/మూడు రోజులు పెరుగుతుంది).
- వార్త ఆలస్యంగా తెలిస్తే: 10 రోజుల లోపు అయితే మిగిలిన రోజులు; 3 నెలల లోపు 3 రోజులు; 6 నెలల లోపు ఒకటిన్నర రోజు; ఏడాది లోపు 1 రోజు; ఏడాది దాటితే స్నానం మాత్రమే.
- దహన సంస్కారం చేసిన కర్త పూర్తి 10 రోజులూ నియమాలు పాటించాలి.
అశౌచ కాలంలో చేయకూడనివి, చేయవలసినవి
- గుడికి వెళ్ళడం, ఇంట్లో దేవుడి పూజ, దీపారాధన, పండుగలు, శుభకార్యాలు చేయకూడదు; దేవుడి గదిని మూసి ఉంచుతారు.
- ఇతరుల ఇళ్లకు వెళ్ళి భోజనం చేయడం, ఇతరులకు ప్రసాదం/తాంబూలం ఇవ్వడం చేయరు.
- నోటితో పెద్దగా మంత్రాలు చదవకున్నా, మనసులో భగవన్నామ స్మరణ ఎప్పుడైనా చేయవచ్చు అది ఎప్పటికీ నిషేధం కాదు.
- అశౌచం తీరాక తలస్నానం, ఇల్లు శుద్ధి, పుణ్యాహవాచనం, యజ్ఞోపవీతం మార్పు చేసి మళ్ళీ పూజ మొదలుపెట్టండి.
అయ్యప్ప దీక్షలో అశౌచం ఎదురైతే
- గురుస్వామి గ్రంథం ప్రకారం: మాల ధరించిన స్వామి సూతకం ఉన్న చోటికి వెళ్ళకూడదు, అపరకర్మల్లో పాల్గొనకూడదు (దీక్షా నియమావళి).
- కుటుంబంలో మరణం కారణంగా మాల తీయవలసి వస్తే, దగ్గరలోని గుడిలో మాలా విసర్జన చేయాలి.
- సూతకం తీరాక 41 రోజుల దీక్షకు సమయం ఉంటే మళ్ళీ మాల ధరించవచ్చు; లేకపోతే వచ్చే ఏడాది యాత్ర చేయాలి.
- మాల వేసుకోబోయే ముందే ఇంట్లో అశౌచం ఉంటే, అది తీరే వరకు మాలాధారణ వాయిదా వేయండి. ప్రతి సందర్భంలో మీ గురుస్వామి నిర్ణయమే అంతిమం.
ఆచారాలు ప్రాంతం, వేదశాఖ, కుటుంబ సంప్రదాయాన్ని బట్టి కొంత మారుతాయి. ముహూర్తం, మంత్రాలు, రోజుల లెక్క విషయంలో మీ కుటుంబ పురోహితుని లేదా గురుస్వామిని తప్పక సంప్రదించండి.


