అభిషేకం తరువాత శుద్ధోదక స్నానం, అలంకరణ, వస్త్రం నుండి పుష్పాల వరకు ఉపచారాలు, అంగపూజ, శ్రీ ధర్మశాస్తా అష్టోత్తర శతనామావళి.
శుద్ధోదక స్నానమ్ – శుద్ధ జలంతో స్నానం
ఘంటానాదం చేస్తూ కలశంలోని శుద్ధోదకాన్ని పుష్పంతో దేవునిపై జల్లవలెను
ఓం ఆపో హి ష్ఠా మయోభువః । తా న ఊర్జే దధాతన । మహే రణాయ చక్షసే ।
యో వః శివతమో రసః । తస్య భాజయతేహ నః । ఉశతీరివ మాతరః ।
తస్మా అరంగ మామ వః । యస్య క్షయాయ జిన్వథ । ఆపో జనయథా చ నః ॥
గంగాది సర్వతీర్థేభ్యో హేమకుంభైః సమాహృతమ్ ।
పూతం తోయం వేదమంత్రైః దదే స్నానాయ ప్రతిగృహ్యతామ్ ॥
ఓం నమో భగవతే … ధర్మశాస్త్రే స్వాహా । సపరివారాయ … నమః ।
శుద్ధోదకస్నానం సమర్పయామి ॥ స్నానానంతరం శుద్ధాచమనీయం సమర్పయామి ॥ స్వామియే శరణం అయ్యప్ప ॥
శుద్ధోదకాన్ని పవిత్ర పంచగంగలుగా — గంగ, గోదావరి, కృష్ణ, కావేరి, తుంగభద్ర — భావించి అభిషేకించాలి.
అలంకరణమ్ / విమృజనమ్
స్వామివారి విగ్రహాన్ని శుభ్రంగా కడిగి, రంధ్రాలు లేని తెల్లని మృదువైన వస్త్రంతో తుడిచి, తిలకధారణ (గంధం, కుంకుమ బొట్లు) చేసి, స్వర్ణాభరణాలు, పుష్పాలు, పుష్పమాలలతో అలంకరించాలి.
వస్త్రమ్ – వస్త్రయుగ్మం
పత్తితో చేసిన వస్త్రాలను సమర్పించవలెను
తం యజ్ఞం బర్హిషి ప్రౌక్షన్ । పురుషం జాతమగ్రతః ।
తేన దేవా అయజంత । సాధ్యా ఋషయశ్చ యే ॥
దుకూలయుగళం దివ్యం సూక్ష్మం శబరినాథ భోః ।
సోష్ణీషం రత్నకవచం సంగృహ్యాఽకురు మాం ముదమ్ ॥
ఓం నమో భగవతే … ధర్మశాస్త్రే స్వాహా । సపరివారాయ … నమః ।
వస్త్రోత్తరీయం సమర్పయామి ॥ రత్నకవచం ధారయామి ॥ ఉష్ణీషం సమర్పయామి ॥ పాదప్రక్షాళనం సమర్పయామి ॥ ఆచమనీయం సమర్పయామి ॥ స్వామియే శరణం అయ్యప్ప ॥
యజ్ఞోపవీతమ్
పత్తితో చేసిన యజ్ఞోపవీతం సమర్పించవలెను
తస్మాద్యజ్ఞాత్సర్వహుతః । సంభృతం పృషదాజ్యమ్ ।
పశూగ్ంస్తాగ్ంశ్చక్రే వాయవ్యాన్ । ఆరణ్యాన్ గ్రామ్యాశ్చ యే ॥
స్వర్ణయజ్ఞోపవీతం తే నవరత్నవిచిత్రితమ్ ।
సంధార్యతాం భూతనాథ వర్చో దీర్ఘాయురస్తు మే ॥
ఓం నమో భగవతే … ధర్మశాస్త్రే స్వాహా । సపరివారాయ … నమః ।
నూతన యజ్ఞోపవీతం సమర్పయామి ॥ స్వామియే శరణం అయ్యప్ప ॥
గంధమ్
గంధం అలంకరించవలెను
తస్మాద్యజ్ఞాత్సర్వహుతః । ఋచస్సామాని జజ్ఞిరే ।
ఛందాగ్ంసి జజ్ఞిరే తస్మాత్ । యజుస్తస్మాదజాయత ॥
కస్తూరీకుంకుమోపేతం కర్పూరేణ సువాసితమ్ ।
గోరోచనాయుతం గంధం సంగృహాణ హరాత్మజ ॥
ఓం నమో భగవతే … ధర్మశాస్త్రే స్వాహా । సపరివారాయ … నమః ।
దివ్యశ్రీ గంధం సమర్పయామి ॥ తిలకధారణం సమర్పయామి ॥ గంధస్యోపరి అలంకరణార్థం హరిద్రాచూర్ణ కుంకుమాన్ సమర్పయామి ॥ స్వామియే శరణం అయ్యప్ప ॥
గంధం స్వామివారి నాభిపై భాగంలో – శిరస్సు, లలాటం, కంఠం, హృదయం, భుజాలు సమర్పించాలి.
ఆభరణమ్
ఆభరణాలు అలంకరించవలెను (లేనిచో అక్షతలు)
కేయూరకటకే చైవ హస్తే చిత్రాంగులీయకమ్ ।
మాణిక్యోల్లాసి మకుటం కుండలే హారశోభితమ్ ।
నాభౌ నాయకరత్నం చ నూపురే హారపద్మయోః ।
అంగులీముద్రికాశ్చైవ గృహ్యంతామస్మదర్పితాః ॥
ఓం నమో భగవతే … ధర్మశాస్త్రే స్వాహా । సపరివారాయ … నమః ।
ఆభరణాని సమర్పయామి ॥ ఆభరణార్థం పుష్పాక్షతాన్ సమర్పయామి ॥ స్వామియే శరణం అయ్యప్ప ॥
అక్షతలు
పుష్పాక్షతలు సమర్పించవలెను
అక్షతాన్ కుంకుమోపేతాన్ అక్షతాన్ హరనందన ।
అక్షతాన్ కురు మే కామాన్ గృహాణాక్షరసంభవ ॥
ఓం నమో భగవతే … ధర్మశాస్త్రే స్వాహా । సపరివారాయ … నమః ।
అక్షతాన్ సమర్పయామి ॥ స్వామియే శరణం అయ్యప్ప ॥
విభూతిం ధారయామి । రుద్రాక్షమాలికాం సమర్పయామి । కంఠమణిం సమర్పయామి ॥ స్వామియే శరణం అయ్యప్ప ॥
పుష్పాలు
పుష్పములు దేవునిపై వేయవలెను
తస్మాదశ్వా అజాయంత । యే కే చోభయాదతః ।
గావో హ జజ్ఞిరే తస్మాత్ । తస్మాజ్జాతా అజావయః ॥
జాతీచంపకపున్నాగకుందమందారసంభవైః ।
ప్రసూనైరర్చయామ్యద్య కరవీరాంబుజోత్పలైః ॥
ఓం నమో భగవతే … ధర్మశాస్త్రే స్వాహా । సపరివారాయ … నమః ।
నానావిధ పరిమళ పత్రపుష్పాణి సమర్పయామి ॥ స్వామియే శరణం అయ్యప్ప ॥
శ్రీ హరిహరపుత్ర అంగపూజా
పుష్పాక్షతలతో ఆయా అంగాలను పూజించవలెను
- ఓం పుష్కలేశాయ నమః — పాదౌ పూజయామి
- ఓం జగదీశ్వరాయ నమః — జంఘే పూజయామి
- ఓం జన్మరహితాయ నమః — జానునీ పూజయామి
- ఓం హరిహరాత్మజాయ నమః — ఊరూ పూజయామి
- ఓం గుహావాసాయ నమః — గుహ్యం పూజయామి
- ఓం మునిపూజితాయ నమః — ఉదరం పూజయామి
- ఓం అనిర్దేశ్యవపుషే నమః — వక్షః పూజయామి
- ఓం హ్రీంమనసే నమః — హృదయం పూజయామి
- ఓం చతుర్బాహవే నమః — బాహూన్ పూజయామి
- ఓం మణికంఠాయ నమః — కంఠం పూజయామి
- ఓం సుముఖాయ నమః — ముఖం పూజయామి
- ఓం సులోచనాయ నమః — నేత్రే పూజయామి
- ఓం లలాటాక్షసుతాయ నమః — లలాటం పూజయామి
- ఓం చంద్రచూడాయ నమః — శిరః పూజయామి
- ఓం పుత్రవర్ధనాయ నమః — పునః పాదౌ పూజయామి
- ఓం సర్వాధారాయ నమః — సర్వాణ్యంగాని పూజయామి
సర్వాణ్యంగాని పూజయామి ॥ స్వామియే శరణం అయ్యప్ప ॥
శ్రీ ధర్మశాస్తా అష్టోత్తర శతనామావళిః
ఋష్యాదిన్యాసః
అస్య శ్రీ హరిహరపుత్ర అష్టోత్తర శతనామ స్తోత్ర మహామంత్రస్య అర్ధనారీశ్వర ఋషిః అనుష్టుప్ ఛందః శ్రీ హరిహరపుత్రో దేవతా ।
హ్రాం బీజం హ్రీం శక్తిః హ్రూం కీలకమ్ । శ్రీ హరిహరపుత్ర ప్రసాదసిద్ధ్యర్థే జపే వినియోగః ॥ హ్రామిత్యాదిభిః షడంగన్యాసః ॥
ధ్యానమ్
త్రిగుణితమణిపద్మం వజ్రమాణిక్యదండం
సితసుమశరపాశం చేక్షుకోదండకాండమ్ ।
మధుఘృతమధుపాత్రం బిభ్రతం హస్తపద్మైః
హరిహరసుతమీడే చక్రమంత్రాత్మమూర్తిమ్ ॥
స్తోత్రమ్
ఓం మహాశాస్తా విశ్వశాస్తా లోకశాస్తా తథైవ చ ।
ధర్మశాస్తా వేదశాస్తా కాలశాస్తా గజాధిపః ॥
గజారూఢో గణాధ్యక్షో వ్యాఘ్రారూఢో మహాద్యుతిః ।
గోప్తా గీర్వాణసంసేవ్యో గతాతంకో గణాగ్రణీః ॥
నామార్చనా విధి: ప్రతి నామానికి ముందు “ఓం” అని, చివర “నమః” వచ్చేలా శ్రద్ధగా, తొందరపడక భక్తితో పఠిస్తూ, కుడిచేతి మధ్యవ్రేలు, ఉంగరపు వ్రేలు, బొటనవ్రేలుతో పుష్పం పట్టుకొని “నమః” అనేటప్పుడు సమర్పిస్తూ పూజించాలి.
- ఓం మహాశాస్త్రే నమః
- ఓం శిల్పశాస్త్రే నమః
- ఓం లోకశాస్త్రే నమః
- ఓం మహాబలాయ నమః
- ఓం ధర్మశాస్త్రే నమః
- ఓం వీరశాస్త్రే నమః
- ఓం కాలశాస్త్రే నమః
- ఓం మహౌజసే నమః
- ఓం గజాధిపాయ నమః
- ఓం అంగపతయే నమః
- ఓం వ్యాఘ్రపతయే నమః
- ఓం మహాద్యుతాయ నమః
- ఓం గణాధ్యక్షాయ నమః
- ఓం అగ్రగణ్యాయ నమః
- ఓం మహాగుణగణాయ నమః
- ఓం ఋగ్వేదరూపాయ నమః
- ఓం నక్షత్రాయ నమః
- ఓం చంద్రరూపాయ నమః
- ఓం వలాహకాయ నమః
- ఓం దూర్వాయ నమః
- ఓం శ్యామాయ నమః
- ఓం మహారూపాయ నమః
- ఓం క్రూరదృష్టయే నమః
- ఓం అనామయాయ నమః
- ఓం త్రినేత్రాయ నమః
- ఓం ఉత్పలాకారాయ నమః
- ఓం కాలాంతకాయ నమః
- ఓం నరాధిపాయ నమః
- ఓం దక్షమూషకాయ నమః
- ఓం కల్హారకుసుమప్రియాయ నమః
- ఓం మదనాయ నమః
- ఓం మాధవసుతాయ నమః
- ఓం మందారకుసుమప్రియాయ నమః
- ఓం మదాలసాయ నమః
- ఓం వీరశాస్త్రే నమః
- ఓం మహాసర్పవిభూషణాయ నమః
- ఓం మహాశూరాయ నమః
- ఓం మహాధీరాయ నమః
- ఓం మహాపాపవినాశకాయ నమః
- ఓం అసిహస్తాయ నమః
- ఓం శరధరాయ నమః
- ఓం హాలాహలధరసుతాయ నమః
- ఓం అగ్నినయనాయ నమః
- ఓం అర్జునపతయే నమః
- ఓం అనంగమదనాతురాయ నమః
- ఓం దుష్టగ్రహాధిపాయ నమః
- ఓం శాస్త్రే నమః
- ఓం శిష్టరక్షణదీక్షితాయ నమః
- ఓం రాజరాజార్చితాయ నమః
- ఓం రాజశేఖరాయ నమః
- ఓం రాజసోత్తమాయ నమః
- ఓం మంజులేశాయ నమః
- ఓం వరరుచయే నమః
- ఓం వరదాయ నమః
- ఓం వాయువాహనాయ నమః
- ఓం వజ్రాంగాయ నమః
- ఓం విష్ణుపుత్రాయ నమః
- ఓం ఖడ్గపాణయే నమః
- ఓం బలోద్ధతాయ నమః
- ఓం త్రిలోకజ్ఞానాయ నమః
- ఓం అతిబలాయ నమః
- ఓం కస్తూరీతిలకాంచితాయ నమః
- ఓం పుష్కలాయ నమః
- ఓం పూర్ణధవలాయ నమః
- ఓం పూర్ణకేశాయ నమః
- ఓం కృపాలయాయ నమః
- ఓం వనజనాధిపాయ నమః
- ఓం పాశహస్తాయ నమః
- ఓం భయాపహాయ నమః
- ఓం బకారరూపాయ నమః
- ఓం పాపఘ్నాయ నమః
- ఓం పాషండరుధిరాశనాయ నమః
- ఓం పంచపాండవసంరక్షకాయ నమః
- ఓం పరపాపవినాశకాయ నమః
- ఓం పంచవక్త్రకుమారాయ నమః
- ఓం పంచాక్షరపరాయణాయ నమః
- ఓం పండితాయ నమః
- ఓం శ్రీధరసుతాయ నమః
- ఓం న్యాయాయ నమః
- ఓం కవచినే నమః
- ఓం కరీణామధిపాయ నమః
- ఓం కాండాయుజుషే నమః
- ఓం తర్పణప్రియాయ నమః
- ఓం శ్యామరూపాయ నమః
- ఓం వన్యధాన్యాయ నమః
- ఓం సత్యంతాపవినాశకాయ నమః
- ఓం వ్యాఘ్రచర్మధరాయ నమః
- ఓం శూలినే నమః
- ఓం కృపాళాయ నమః
- ఓం వేణువదనాయ నమః
- ఓం కంబుకంఠాయ నమః
- ఓం కళరవాయ నమః
- ఓం కిరీటాదివిభూషితాయ నమః
- ఓం ధూర్జటినే నమః
- ఓం వీరనిలయాయ నమః
- ఓం వీరాయ నమః
- ఓం వీరేంద్రవందితాయ నమః
- ఓం విశ్వరూపాయ నమః
- ఓం వీరపతయే నమః
- ఓం వివిధార్థఫలప్రదాయ నమః
- ఓం మహారూపాయ నమః
- ఓం చతుర్బాహవే నమః
- ఓం పరపాశవిమోచకాయ నమః
- ఓం నాగకుండలధరాయ నమః
- ఓం కిరీటాయ నమః
- ఓం జటాధరాయ నమః
- ఓం నాగాలంకారసంయుక్తాయ నమః
- ఓం నానారత్నవిభూషితాయ నమః
శ్రీ పూర్ణా పుష్కలాంబా సమేత శ్రీ హరిహరపుత్ర అయ్యప్పస్వామి దివ్య చరణారవిందయోః
నానావిధ పరిమళ పత్రపుష్పాణి పూజయామి ॥


