సంకల్పం అంటే “ఈ రోజు, ఈ స్థలంలో, ఈ ప్రయోజనం కోసం నేను ఈ పూజ చేస్తున్నాను” అని దేవుని ఎదుట ప్రకటించడం. చుక్కల (……) స్థానంలో ఆనాటి పంచాంగ వివరాలు, మీ గోత్రం, పేరు చెప్పాలి — ఎలా చెప్పాలో క్రింద పట్టికల్లో ఉంది.
పూజా సంకల్పః – సాధారణ సంకల్పం
మమ ఉపాత్త సమస్త దురితక్షయద్వారా శ్రీ పరమేశ్వర ప్రీత్యర్థం శుభే శోభనే ముహూర్తే
శ్రీ మహావిష్ణోరాజ్ఞయా ప్రవర్తమానస్య అద్య బ్రహ్మణః ద్వితీయ పరార్ధే శ్వేతవరాహకల్పే
వైవస్వత మన్వంతరే కలియుగే ప్రథమపాదే జంబూద్వీపే భరతవర్షే భరతఖండే
మేరోః దక్షిణ దిగ్భాగే …… ప్రదేశే …… నద్యోః మధ్యదేశే
శోభనగృహే సమస్త దేవతా బ్రాహ్మణ హరిహర గురుచరణ సన్నిధౌ
అస్మిన్ వర్తమానేన వ్యావహారిక చాంద్రమానేన శ్రీ …… నామ సంవత్సరే
…… ఆయనే …… ఋతౌ …… మాసే …… పక్షే …… తిథౌ …… వాసరే
శుభనక్షత్రే శుభయోగే శుభకరణే ఏవంగుణ విశేషణ విశిష్టాయామ్ శుభతిథౌ
మమ ఉపాత్త సమస్త దురితక్షయద్వారా శ్రీ పరమేశ్వర ప్రీత్యర్థమ్ ॥
శ్రీమాన్ …… గోత్రః …… నామధేయః ధర్మపత్నీ సమేతః అహమ్ ॥
శ్రీమతః …… గోత్రస్య …… నామధేయస్య ధర్మపత్నీ సమేతస్య మమ సకుటుంబస్య
క్షేమ స్థైర్య విజయ అభయ ఆయురారోగ్య ఐశ్వర్యాభివృద్ధ్యర్థం
ధర్మార్థ కామ మోక్ష చతుర్విధ ఫలపురుషార్థ సిద్ధ్యర్థం లోకకల్యాణార్థం
శ్రీ మహాగణపతి ప్రసాద సిద్ధ్యర్థం శ్రీ పూర్ణా పుష్కలాంబా సమేత సపరివార శ్రీ హరిహరపుత్ర ప్రసాద సిద్ధ్యర్థం
శ్రీ మహాలక్ష్మీ మహాసరస్వతీ సమేత శ్రీ దుర్గా పరమేశ్వరీ ప్రసాద సిద్ధ్యర్థం
సమస్త దేవతా ప్రసాద సిద్ధ్యర్థం సద్గురు ప్రసాద సిద్ధ్యర్థం తత్ప్రసాదాత్ సర్వాభీష్ట సిద్ధ్యర్థం
సర్వదేవతా ముద్దిశ్య సర్వదేవతా పూజాం కరిష్యే ॥
తదంగ కలశారాధనం కరిష్యే ॥
“కరిష్యే” అనునపుడు కుడిచేతి ఉంగరపు వ్రేలితో కలశములోని నీటిని స్పృశించవలెను
(ఇక్కడ మీరు ఉన్న పుణ్యక్షేత్రం ఏ దిక్కున ఉందో ఆ దిక్కు చెప్పాలి — ఉదా: శ్రీశైలస్య …… ప్రదేశే; ఏ రెండు నదుల మధ్య ఉన్నారో ఆ నదుల పేర్లు చెప్పాలి.)
దీక్షా సమయ సంకల్పం
దీక్షా సమయంలో (లేదా అవకాశం ఉన్నవారు) పై “మమ సకుటుంబస్య” తరువాత ఈ క్రింది సంకల్పం చెప్పుకోవచ్చు.
అస్మాకం సహకుటుంబానాం క్షేమ స్థైర్య వీర్య విజయ అభయ ఆయురారోగ్య ఐశ్వర్యాభివృద్ధ్యర్థం
ధర్మార్థ కామ మోక్ష చతుర్విధ ఫలపురుషార్థ సిద్ధ్యర్థం పుత్రపౌత్రాభివృద్ధ్యర్థం
ఇష్టకామ్యార్థ సిద్ధ్యర్థం చింతిత మనోరథ ఫలసిద్ధ్యర్థం
జన్మాభ్యాసాత్ జన్మప్రభృతి ఏతత్క్షణ పర్యంతం మధ్యే మధ్యే సంభావితానాం
సర్వారిష్ట నివారణపూర్వక సర్వసంపదభివృద్ధ్యర్థం వేదసంప్రదాయాభివృద్ధ్యర్థం
సకలలోక కల్యాణార్థం సర్వే జనాః సుఖినో భవంత్వర్థం
శబరిమలయాత్రా పరిపూర్ణ సిద్ధ్యర్థం శ్రీ హరిహరపుత్ర ధర్మశాస్తృ దర్శన సిద్ధ్యర్థం
సమస్త మంగళావాప్త్యర్థం సర్వోపద్రవశాంత్యర్థం సమస్త గ్రహదోష పరిహారార్థం అపమృత్యు పరిహారార్థం
మకర / మండల / విషు దర్శనార్థం అస్మాభిః సమనుష్ఠితానాం బ్రహ్మచర్యాది వ్రత ఉపవాస పూజా భజన యాత్రాదీనాం
సంపూర్ణ సాంగఫల సిద్ధ్యర్థం మార్గమధ్యే సంభావ్యమాన సకల హింసోపద్రవ భీతి నివృత్తిపూర్వకం
చింతిత మనోరథ ఫలావాప్త్యర్థం శ్రీ ధర్మశాస్తుః చరణారవిందయోః
శ్రీ పూర్ణా పుష్కలాంబా సమేత శ్రీ హరిహరపుత్ర ధర్మశాస్తృ పూజా ప్రసాద సిద్ధ్యర్థం
సద్గురు ప్రసాద సిద్ధ్యర్థం తత్ప్రసాదాత్ సర్వాభీష్ట సిద్ధ్యర్థం
శ్రీ హరిహరపుత్ర ప్రసాదేన జ్ఞాన వైరాగ్య సిద్ధ్యర్థం నిరంతర మచంచల భక్తి సిద్ధ్యర్థం
శ్రీ పూర్ణా పుష్కలాంబా సమేత శ్రీ హరిహరపుత్ర అయ్యప్పస్వామి దేవతా ముద్దిశ్య
శ్రీ పూర్ణా పుష్కలాంబా సమేత శ్రీ హరిహరపుత్ర అయ్యప్పస్వామి దేవతా ప్రీత్యర్థం
సంభవద్భిః ద్రవ్యైః సంభవద్భిరుపచారైః సంభవితా నియమేన సంభవితా విధానేన
సంభవితా ప్రకారేణ యావచ్ఛక్తి ధ్యానావాహనాది షోడశోపచార పూజాం కరిష్యే ॥
శ్రీ ధర్మశాస్తా గాయత్రీ మంత్ర జపహోమ సహిత పూజకు: “శ్రీ ధర్మశాస్తృ గాయత్రీ మంత్ర జపహోమ సహిత షోడశోపచార పూజాం కరిష్యే”. పడిపూజకు: “అష్టాదశ సోపాన దేవతా ముద్దిశ్య, అష్టాదశ సోపాన దేవతా ప్రీత్యర్థం పదునెట్టాంబడి పూజాం కరిష్యే”.
తదంగత్వేన శ్రీ మహాగణపతి (శ్రీ సుబ్రహ్మణ్యస్వామి), శ్రీ మహాలక్ష్మీ సమేత
శ్రీ హరిహరపుత్ర అయ్యప్పస్వామి పూజాం కరిష్యే ॥ తదంగ కలశారాధనం కరిష్యే ॥
“కరిష్యే” అనునపుడు కుడిచేతి ఉంగరపు వ్రేలితో కలశములోని నీటిని స్పృశించవలెను
సంకల్పంలో పంచాంగ వివరాలు ఎలా చెప్పాలి
| పదం | ఏం చెప్పాలి | ఉదాహరణ |
|---|---|---|
| సంవత్సరే | ప్రభవాది 60 సంవత్సరాలలో పూజ నాటి తెలుగు సంవత్సరం పేరు | శ్రీ తారణ నామ సంవత్సరే |
| ఆయనే | ఉత్తరాయణం లేదా దక్షిణాయనం | ఉత్తరాయణే |
| ఋతౌ | ఆ సమయపు ఋతువు | వసంత ఋతౌ |
| మాసే | తెలుగు నెల పేరు | చైత్ర మాసే |
| పక్షే | శుక్ల లేదా కృష్ణ పక్షం | శుక్ల పక్షే |
| తిథౌ | ఆ రోజు తిథి | పంచమ్యాం తిథౌ |
| వాసరే | వారం సంస్కృత పేరు | భానువాసరే |
| శుభనక్షత్రే | ఆ రోజు నక్షత్రం | పునర్వసు శుభనక్షత్రే |
ఆయనాలు, ఋతువులు
| మాసాలు | ఋతువు |
|---|---|
| చైత్ర, వైశాఖ | వసంత |
| జ్యేష్ఠ, ఆషాఢ | గ్రీష్మ |
| శ్రావణ, భాద్రపద | వర్ష |
| ఆశ్వయుజ, కార్తీక | శరత్ |
| మార్గశిర, పుష్య | హేమంత |
| మాఘ, ఫాల్గుణ | శిశిర |
జనవరి 14 నుండి జూలై 16 వరకు ఉత్తరాయణం; జూలై 17 నుండి జనవరి 13 వరకు దక్షిణాయనం. అమావాస్య తరువాత పాడ్యమి నుండి పౌర్ణమి వరకు శుక్లపక్షం; పౌర్ణమి తరువాత పాడ్యమి నుండి అమావాస్య వరకు కృష్ణపక్షం (బహుళపక్షం).
తెలుగు నెలలు, తిథులు
- చైత్రము
- వైశాఖము
- జ్యేష్ఠము
- ఆషాఢము
- శ్రావణము
- భాద్రపదము
- ఆశ్వయుజము
- కార్తీకము
- మార్గశిరము
- పుష్యము
- మాఘము
- ఫాల్గుణము
- పాడ్యమి (ప్రతిపత్)
- విదియ (ద్వితీయ)
- తదియ (తృతీయ)
- చవితి (చతుర్థి)
- పంచమి
- షష్టి
- సప్తమి
- అష్టమి
- నవమి
- దశమి
- ఏకాదశి
- ద్వాదశి
- త్రయోదశి
- చతుర్దశి
- పౌర్ణమి / అమావాస్య
వారాలు – సంస్కృత పేర్లు
| వారం | సంకల్పంలో |
|---|---|
| ఆదివారం | భానువాసరే |
| సోమవారం | ఇందువాసరే |
| మంగళవారం | భౌమవాసరే |
| బుధవారం | సౌమ్యవాసరే |
| గురువారం | బృహస్పతివాసరే |
| శుక్రవారం | భృగువాసరే |
| శనివారం | స్థిరవాసరే |
27 నక్షత్రాలు
- అశ్వని
- భరణి
- కృత్తిక
- రోహిణి
- మృగశిర
- ఆర్ద్ర
- పునర్వసు
- పుష్యమి
- ఆశ్లేష
- మఖ
- పుబ్బ (పూర్వఫల్గుని)
- ఉత్తర (ఉత్తరఫల్గుని)
- హస్త
- చిత్త
- స్వాతి
- విశాఖ
- అనూరాధ
- జ్యేష్ఠ
- మూల
- పూర్వాషాఢ
- ఉత్తరాషాఢ
- శ్రవణం
- ధనిష్ఠ
- శతభిషం
- పూర్వాభాద్ర
- ఉత్తరాభాద్ర
- రేవతి


